Góp nhặt (tiếp theo)

Những năm gần đây tôi may mắn khi về Việt Nam được tham gia vào vài chuyến từ thiện ở những địa điểm khác nhau.

Gần đây nhất, vào tháng 12 năm 2008 (20 - 21/12/2008), trong chuyến về thăm nhà lần này, tôi đã cùng các bạn, các chị trong diễn đàn AsianLabrys chuẩn bị và thực hiện chuyến viếng thăm hai viện dưỡng lão. Chuyến từ thiện nhằm mục đích mang lại hơi ấm cho các cụ già neo đơn vào lễ Giáng Sinh và năm mới sắp đến.

Chúng tôi ghé thăm và tặng quà cho viện dưỡng lão Nghệ Sĩ và Vinh Sơn. Ở chuyến đi đầu tiên, ngồi lắng nghe người quản lý nói về hoàn cảnh các cụ, lý do vì sao các nghệ sĩ - người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nghệ thuật - phải nương nhờ vào tấm lòng hảo tâm từ khắp mọi nơi. Nghe qua thật xót xa khi biết trợ cấp của Chính Phủ dành cho mỗi cụ vào hàng ngày chỉ trên dưới 10.000VNĐ. Lúc ấy, tôi tự hỏi: "trong cuộc sống đắt đỏ hiện nay, 10.000VNĐ có thể làm được gì?". Chắc chắn đối với nhiều người, số tiền nhỏ nhoi đó gần như không có giá trị. Thế mà nơi đây, nó được dùng để nuôi sống từng cụ già neo đơn, họ phải nương nhờ vào đó để sống qua ngày đoạn tháng.

Các nghệ sĩ sau khi rời xa ánh đèn màu sân khấu, không còn gia đình, không người thân, không nơi nương tựa được đưa vào viện. Một lý do nữa do người quản lý trình bày, đó là do đã quen sống cuộc sống 'thất thường' và 'ồn ã' của đàn ca hát xướng nên các cụ không chịu được cảnh đơn côi, cô độc nếu chỉ ở lẻ loi một mình.

Rời Nghệ Sĩ, ngày hôm sau tôi cùng nhóm từ thiện AL ghé viện Vinh Sơn. Ở nơi đây, có những cụ già đã yếu đến mức cần có người đút từng muỗng cơm, bón từng thìa nước. Cơ sở vật chất ở nơi này tương đối tốt. Không đến mức gọi là thiếu thốn. Nhưng trước những con người già yếu, tay chân run rẩy hoặc bệnh tật, thiếu đi bộ phận nào đó trên cơ thể, cùng là đồng loại... làm sao tránh khỏi tiếng thở dài xót thương?

Nói sơ qua hai viện dưỡng lão cùng những số phận trên, tôi mạn phép dùng sự hiểu biết nhỏ nhoi của mình đề cập đến vài điều trên phương diện triết lý nhà Phật, đó là: Nhân Quả và Phước Đức ở đời.

Người xưa có câu: "Gieo nhân nào, gặt quả đó" hay "Gieo gió gặt bão" nhằm răn đe lớp hậu thế trước khi làm việc gì, nên nghĩ kỹ đến hậu quả sẽ xảy đến ở mai sau. Theo luật "Nhân Quả Tuần Hoàn", chúng ta sẽ nhận lại được những gì chúng ta đã làm ra, mà đôi khi cái kết quả - hậu quả đó nặng nề hơn việc chúng ta đã làm gấp ba, bốn lần. Mẹ tôi thường hay nói: "Bây giờ báo ứng là xảy ra ngay lập tức đó con à, không cần đợi đến kiếp sau đâu! Con để ý chỉ việc đơn giản này thôi: nếu con khó khăn rắc rối với mọi người, tự động sẽ có người khác khó khăn lại với con y như vậy. Còn nếu con dễ dãi, giúp đỡ mọi người thì đi đến đâu, con đều gặp được sự thuận lợi, nhiều người giúp đỡ". Lớn thêm chút, tôi tự kiểm điểm và suy xét bản thân mình nhiều và áp dụng điều mẹ dạy. Và kết quả luôn luôn như tôi tâm niệm: "Lời mẹ dạy không bao giờ là sai".

Mẹ tôi hay nghe thuyết pháp. Nói thật, tôi rất lười, nên đợi Mẹ nghe xong thì hai Mẹ con cùng trao đổi. Có lần, Mẹ dạy tôi sau khi nghe thuyết pháp: "Công Đức ở đời như nhánh cây. Con muốn nó đâm chồi nảy lộc mà hưởng quả ngon trái ngọt thì con phải biết vun trồng, chăm bón. Việc mình vun trồng cây Công Đức thông qua việc giúp đỡ người khác lúc hoạn nạn. Nếu con chỉ biết hưởng thụ mà không biết vun đắp, thì trước sau gì cái cây cũng héo tàn mà Công Đức theo đó cũng cạn kiệt dần đi. Vì thế, vận mạng mình do mình quyết định, nếu muốn sau này được an nhàn hưởng lạc thì ngay từ lúc này phải biết học cách chia sẻ, cứu giúp người khác lúc khó khăn. Những việc này làm càng nhiều càng tốt, không bao nhiêu để gọi là thừa đâu con à!".

Hay:

"Con thử tưởng tượng, tội lỗi của mình giống như nhúm muối. Nếu con bỏ vào cái ly ít nước, hiển nhiên nước sẽ mặn và không uống nổi. Nhưng nếu con bỏ vào cái gì đó chứa nhiều nước hơn, đương nhiên độ mặn sẽ giảm đi. Và khi con bỏ nhúm muối đó vào sông, vào bể thì độ mặn lúc đó không có gì là đáng kể. Sống ở đời, không ai tránh khỏi tội lỗi, nhưng cửa Phật từ bi, luôn chừa cho chúng sinh lối thoát. Để chuộc lại tội lỗi, con cần phải làm nhiều việc Phước Đức hơn để dung hòa cũng như giảm nhẹ sai lầm mà con đã gây ra như dùng nước sông, nước bể mà đánh tan đi độ mặn của nhúm muối đó".

Quay lại vấn đề các cụ già đã đề cập ở trên, tôi biết nói ra sẽ có người không đồng thuận hoặc cho tôi nói ngông, tuy nhiên đây chỉ là thiển ý của riêng tôi, muốn viết lên chia sẻ cùng các bạn, các chị. Chúng ta nhìn những hoàn cảnh, những thân phận hắt hiu và xót thương, vậy liệu có khi nào chúng ta tự đặt ra câu hỏi: "Các người ấy đã làm gì trong tiền kiếp, gần hơn nữa, là trong suốt quãng thời gian họ còn trẻ?" - Tôi tin lắm vào hai từ "Quả Báo" - trong đời mỗi người - việc may việc rủi không phải tự nhiên mà đến - mà do ở kiếp trước, hoặc lúc nào đó, chúng ta đã làm ra việc thiện hoặc đã gây ra lỗi lầm trong đời sống. Những thân phận lẻ loi, cực khổ khi về già, họ có gây ra tội lỗi, sai lầm gì ở thời gian trước hay không? Câu hỏi đó đương nhiên không thể nào tìm được lời đáp. Tuy nhiên, như tôi đã nói phía trên, số phận mỗi người không phải ngẫu nhiên mà được sắp đặt như thế.

Ai ai đều biết đến các câu truyện ngụ ngôn. Truyện ngụ ngôn trải dài trên nhiều phương diện. Ở cửa Phật cũng có truyện ngụ ngôn, đề cập ít nhiều đến "nghiệp chướng" (Karma). Tôi nhớ mang máng một truyện kể rằng: "Cậu bé ngồi nhìn ba nó đẽo gỗ, đóng thành cái cũi. Thằng bé tò mò hỏi: "Ba đóng cái cũi này để làm gì thế?" - Ông ta trả lời: "Ông nội con già rồi, gia đình khó khăn, ba không nuôi nổi nên đóng cái cũi, đặt ông nội vào đó. Ba sẽ đẩy lên rừng, bỏ ông lại. Như thế dư được nhiều gạo hơn để nuôi con" - Người con trai còn nhỏ, chừng năm sáu tuổi, ngồi trầm ngâm hồi lâu rồi reo lên: "Ba đem ông vào rừng, nhớ mang cái cũi về" - Người cha ngạc nhiên hỏi lại: "Để làm gì?" - Chú bé nói: "Để mai mốt ba già đi, con cũng đặt ba vào cái cũi này rồi đem bỏ vào rừng. Như thế sẽ dư được nhiều gạo để nuôi con của con". Ông ta nghe xong, lặng lẽ dẹp đống gỗ và hết lòng phụng dưỡng người cha già yếu đến ngày nhắm mắt xuôi tay".

Tôi không dám đi sâu, đề cập sát sao đến vấn đề này. Sợ gây ra phản cảm với nhiều người. Thôi thì, phần tóm gọn ở đây nhường quyền cho độc giả.

Phần tóm tắt của riêng tôi: lắm lúc buồn ngồi suy nghĩ vu vơ, nhớ đến lời Phật dạy thông qua sự truyền đạt, nhắn nhủ của Mẹ nên vô tình nảy ra vấn đề trên. Hiển nhiên ở đời, gặp người hoạn nạn khó khăn chúng ta nên dang tay cứu giúp. Đôi lúc, sự giúp đỡ, chút vật chất nhỏ nhoi đó với chúng ta không đáng là bao, nhưng biết đâu có thể cứu giúp, nâng đỡ một người qua cơn khó khăn. "Sông có khúc, người có lúc" - không ai dám đảm bảo chúng ta có cuộc sống mãi mãi êm đềm, sung túc. Cũng không ai bảo đảm rằng người đó sẽ sống cả đời nghèo đói. Biết đâu ngày nào đó, chính bản thân bạn gặp trắc trở, lại có người hết lòng cứu giúp bạn qua giai đoạn sóng gió của cuộc đời.

Hãy cho đi, rồi bạn sẽ nhận được nhiều hơn bạn nghĩ.

Kết thúc bài này, tôi xin mượn câu hát của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn: "Sống trên đời cần có một tấm lòng - Để làm gì, em có biết không? - Để gió cuốn đi..." - Phải, để gió cuốn đi và mang đến cho từng số phận đang cần lắm sự sẻ chia từ những trái tim nhân ái không hề biết đến đắn đo, toan tính thiệt hơn.

Việt Nam, ngày giữa tháng

17/03/2009

khoanhkhacvothuong_hxr (Jackie Văn)